Ухаан далай номоос эхтэй

Энд тэндгүй эдийн засаг хямраад мөн сайхан байнаа тэ. Таминь үхэлдээ бэлдэцгээ.

Хахахаааа, Садист шиг байна уу. Үнэндээ бол эдийн засаг хямрахад сайхан юм ч гэж юу байхав, ядаж байхад мань үсэрч очоод нэг аксентний ацыг задлаа хаяцан. Одоо явган. Бүр үнэндээ бол эдийн засаг хямарлаа гээд гээд муу юм ч бас байхгүй л дөө. Хямарсан ч хэзээ нэгэн цагт үхнэ, хямраагүй байлаа ч бас үхнэ.

Юун муу ёртой юм гэнүү. Ер нь бол муу ёр гэж байдгүйм. Цаг зогсчихдоггүй л юм бол үхэх чинь үнэн. Энэнд муу ёрсоод байх юу ч байхгүй.

Сүүлчийн самуурай гээд нэг кино байдагаа. Хамгийн сүүлд эзэн хаан асуудаг. -Түүнийг үхэхэд та дэргэд нь байсан бол яаж үхсэнийг нь над ярьж өгөөч гэхэд -Харин би түүнийг яаж амьдарсныг нь танд ярьж өгье гэдэг дээ. Энэ их гоё үг байгааз.

Дээхнэ нэг блог дээр /би хэнийхийг нь мартчиж, мэдэж байгаа нь сануулаадхаарай/ нээх гоё бичлэг байсан. Над шиг чалчаа хүн бол их сурууштай юм байна лээ. Би одоо шууд хуулаад тавьчий.

-Маргааш үхнэ гэдгээ мэдвэл өнөөдөр та юу хийх вэ?

Ерөөсөө ингээд л болоо. Жинхэнэ товч бөгөөд тодорхой, тэгснээ маш их юм бодогдуулсан гүнзгий утга агуулгатай, эсрэгээрээ хааш нь ч харуулж уншиж болохоор, хаанаас нь харж уншаад хариулт яаж өгснөөр нь хэн бэ гэдгээ ч бас сонирхож болохуйц? Бичлэгийг ингэж хийж сурахынсан, мань хальт сэтгэгдэл бичихэд л үндсэн бичлэгнээс нь 10 дахин урт болж байгаан. Тиймээс, чадахгүй байж дэмий мөрөөдөөд ч яахав, өөрийнхөөрөө л сайхан чалчья байз.

Маргааш дуусахад амьд байх эсэхээ огтоос мэдэх боломжгүй гэдэг азтай хэрэг үү, эсвэд азгүй юм уу. Ямартай ч мэдэхгүй нь үнэн. Тийм бол нөгөөдөрт юунд нь зовно вэ. Өнөөдөрт, яг одоод аз жаргалтай амьдарвал яасын, яг одоо нь дахин эргэж олдохгүйшд. Нэгэнт эргэхгүй юм бол өчигдөрт юунд зовно вэ? тийм үү.

-Маргааш үхэх юм шиг амьдар, эсвэл хэзээ ч үхэхгүй юм шиг амьдар гэсэн эсрэг мөртлөө ижил утгатай үг байна. Эсвэл энэ хоёр үгийн аль нэгийг хоёр өөр утгаар хэрэглэж болжийно. Яг л эв эеээн хичээе, эбтэй бол хүчтэй гэдэг шиг.

Маргааш үхэх гэж байгаа юм шиг амьдар. Учир нь хэнд ч нэг сайн сайхан юм хийчих санаа бол байдаг. Гэхдээ эхлээд өөрийнхөө нэг жаахан таагүй асуудлыг шийдчихээд, эсвэл жаахан баяжиж байгаад, эсвэл одоо нөгөө муу Дондог л үүнийг нэг ингээдэхвэл мань "алаад" өгнө гээл яваалайна яваалайна. Харамсалтай нь өдөр дутам нөгөө л нэг жаахан жаахан проблемууд чинь нэг ингээдэхвэл л болчих гээд энд тэндээс гэнэт бултгас хийж гарч ирээд, яаж шийдэх вэ гэж байтал зарим нь өөрсдөө алга болоод, зарим нь улам томроод, нөгөө нэг сайхан санаагаа бол - Санаж явбал бүтнэ. гэсэн тал үгээр өөрийгөө хуураад нэг мэдсэн чинь үхчихнэ. Үхэх цаг болчихно бол биш шүү. Шууд л үхчихнэ. Учир нь чи бид хоёр чинь хэзээ ч нөгөө үхэх цагаа болчихлоо гэдгийг мэдэхгүйшд. Тиймээс шууд үхчинэ. Санаж явбал бүтнэ гэдэг чинь худлаа тал үг гэдэг нь бид тэр санаа руугаа ерөөсөө сажилдаггүйд оршино. Нөгөө жижиг сажиг проблемтойгоо ноцолдож нэг мөр шийдчихээд л бөөн хүчээр үндсэн санаа руугаа үсэрчих гээд байх шиг байгаан. Тэгээд нөгөө проблемууд нь дуусч өгөхгүй тэгжийтлаа тэгээд үхчихнэ. Тиймээс ямартай ч өнөөдөр амьд байгаа бол сайхан санаа руугаа сажилж л байх хэрэгтэй шүү. Маргааш үхчих магад ш дээ. Санасандаа хүрээгүй нь биш харин түүнийхээ төлөө юу ч хийгээгүй бол хамгийн азгүй амьтан гээд байгаа.

Маргааш үхэх гэж байгаа юу чи, тайван хүлээжий. Энэ үгийг хэзээ нэгэн цагт сонсож л байсан байх. -Үхэх гэж байгаа юм шиг дайрч байгааг нь ээ ч гэж бас хэлдэг. Дээр хэлсэн сайхан санаа гэдэг нь надад бас чамд сайхан зүйлийн тухай юм. Харин энд маний үхэх гэж байгаа юм шиг дайраад байгаа асуудал бол зөвхөн надад, ганцхан надад л хэрэгтэй сайхан зүйлийн тухай болоод явчихаж байх шиг. Нэг тийм, -ганц олдох амьдралдаа энэнээс ч хоцорчих вий тэрнээс ч хоцорчих вий гээд үхэх гэж байгаа юм шиг дайрдаг хүмүүс бас байна. Хааяа мань зам дээр бол тэдний тоонд орно. Бөглөөнд оронгуутаа үхэх гэж байгаа юм шиг зам тавьж өгөхгүй урагшаагаа гөлийчихөөд л зүтгээд байх жишээтэй. Хаха. Тэгснээ бөглөөнөөс суга үсэрч гарангуутаа амьтны ац задлаа хаячиж байгаан. За би ч яахав... Хэрвээ энэ хорвоод хүн зөвхөн өөрөө өөрийнхөө төлөө явж хүн шиг амьдарч аваад үхнэ гэж байгаа бол маргааш үхэх гэж байгаа юм шиг амьдар гэсэн хэллэг бол таг эсрэг утгатай болчихож байгаа биз. Харин ийм тохиолдолд -Тайван бай, үхэх гэж байгаа юм шиг битгий дайр, Харин хэзээ ч үхэхгүй юм шиг инээмсэглэж амьдар гэдэг үгийг хэлэх хэрэгтэй байх.

Яс юман дээр зарим хүн амьдаараа үхэж, зарим хүн үхсэн ч амьдаараа байдаг л. Тийм хүмүүсийн яаж үхсэн тухай биш харин яаж амьдарч байсан нь тэр чигээрээ үлдчихийн. Та нарт Чойном үхчихсэн гэдэг үг нөгөө Баагий чинь бас үхчихсэн гэдэг үг ямар хэмжээний ялгаатай санагддаг вэ. Эхнийх нь миний толгойд бүтнээрээ бууж өгдөггүй юм.

Аа тийн эдийн засаг. Ерөөсөө хоосон юмыг байна гэж бодоод байснаа хямрахаар нь дагаад хямраад байх хэрэггүй ээ. Сайхан "тасраад" амьдар за. Тэгвэл хямрал гэж байхгүй байх болно.

Дээхнэ учиргүй цогц бүлтрэх юм болоод байсан яасан гэж үү. Үнэндээ би хуульч биш болохоор хуулийн тухай бүлтэрч мэдэхгүй юм. Ганц мэдэж байгаа юм нь Монголын хуулийг Монгол хүн баталдаг байх. Яагаад гэвэл нэг тийм сонин Монгол хууль л  байгаад байх шиг байдгийн.

Боловсролыг бол бас сайн мэдэхгүй ээ. Гэхдээ өнөөгийн Монголчуудад ямар боловсрол олгоод байгаа нь жаахан сонин санагдаад байгаан. Нэг тийм Монгол боловсрол л байх шиг байна лээ.

Хурд хамтлаг дуулаад байл уу - Монгол гэдэг зургаан үсэгтэй миний эх орон, мань бахархдаг энэ тэр гээд. Үүх түүхийг нь сөхөж байгаад бахархаж бол болох л байх, Яг өнөөгийн Монголоор бол бахархаад байх юм бол алга. Тиймээс -За энэ бол нэг тийм Монгол маягийн эд байна гэсэн үгэнд учиргүй бүү уурлаарай.

Эдийн засаг гэдэг чинь учиргүй тусгай мэдлэг мэргэжил шаардаад байхааргүй зүгээр амьдралын тухай гэчүүл нөгөө хэд маань уурлачихдаг болуу.

За одоо Монгол боловсролтой Монголчууд Монгол хуулийн дор амьдрахаар Монгол эдийн засаг бий болно. Дэлхийн эдийн засаг гэдгээс бол шаал ондоо, сүмбэр уул шиг эд байгаан.

Дээхнэ манай нэг бацаан гадаадаас ирсэнээ тэгдийн - Ланд 200-г чинь Монголдоо ирж байж л амьдаар нь харлаа гэж. Энэ үгний цаана жинхэнэ Монгол эдийн засаг чинь томъёологдчихож байгаан шүү дээ. Одоо та нар цонхоороо хар. Зогсоол дээр байгаа машины хэд нь хар ланд 200 байна. Үхчих гээд ядуугаа гайхаад байдаг улс чинь ийм байдгүй юм. Гэхдээ бас бид аймаар баян юм энэ тэр гээд байх ч бас хэрэггүй. Зүгээр л бид бол Монголчууд гээд ойлгочиход болно. Учир нь тэр том жийпнүүдийг хэд нь унах шаардлагатай болоод унаж байгаан, хэд нь ямар ч хэрэггүй байж унаж байгаан гэдгийг бодож болох юм. Бусдаас шаал ондоо сүмбэр уул шиг гэдэг чинь л энэ шүү дээ.

Энэ бүхнийг өөрчлөх гээд эдийн засгийн цогц арга ярьж л байгаа бол тэр худлаа бүлтэргээ болно. Гарц бол эдийн засгийн тухай бол биш. Батлах шаардлагатай бол саналаа хэлээрэй, бүгд ойлгож байгаа гээд илгасаад явчий.

Мартсанаас хэн нэгэн чинь Бурханыг олсон уу? Олоогүй бол хайхгүй л байна даа. Хай тэгвэл олдоно, гуй тэгвэл өгнө, тогш тэгвэл онгойно гээд байгаа шүү. Хайхгүй байж байхгүй гээд байвал яаж байдгийн.

Хэн нэг нь -Хэзээ нэгэн цагт Бурхан туслана гээд зүгээр суугаад байж болохгүй, хөдлөх хэрэгтэй гэж хэлсэн тэ. Андуураад байна, андуураад байна. Наадуулаа хар даа. Тийм бол алцайгаад амаа ангайгаад сууж байгаа Монголчууд бүгдээрээ Бурханыг олцым байна гэж ойлгох уу? Харин ч олоогүй болохоороо ангайгаад сууцгаачихаж байгаан биш үү. Үнэн хэрэгтээ хэдэн хогийн савнаас өөр ангайгаад суучихсан ганц ч амьтан байхгүй байна лээ гээд байгаа шүү. Бүгд л нэг том жижиг уут үүрээд явган нүцгэн, унаатай унаагүй, дэл сул юм хайгаад дотроо зам бөглөртөл, гадагшаа дэлхийг дэлдийтэл давхилдацгаагаад л байна даг.

Хаанаас ч юм ухаад, юу ч юм олцгоогоод л байна. Тэгтэл "элит" болох санаатай хэд нь болохоор -Та нар ингэж уут үүрч хог ухаж, түүж гүйлдээд бол дэмий, тэрний оронд шууд өөрсдөө "хогийн сав" шиг болцгоо тэгвэл жаргана л гэжийснаа "элит" болонгуутаа муусайн ямаанаас дор хог шаарнуудаа шорондоо орцгоо гээд унахын. Ангайгаад суусан нь ч Бурханыг олоогүйнх, чардайтлаа зүтгэж байгаа нь ч бас Бурханыг олоогүйнх байж мэдэхийн.

Мань та нарт өөр санал тавья. Энд тэндээс гялгар хог хайж байхаар Бүрханыг хай. Тэгвэл жинхэнэ эрдэнэ олно. За ингээд шашин сурталчлаад уналаа гэцгээгээрэй. Шашин бол хар тамхи гээд байгаашд. Юу гэхээр аль нэг шашинг шүтээд Бурханыг олохгүй. Бурханы олоогүй цагт, түүний хүссэнийг биш бол хийж байгаа ажил чинь хоосон.

Хүүхдүүддээ заасан боловсрол чинь хоосон, сонгоод гаргасан "элит" чинь хоосон, батлаад гаргасан хууль чинь хоосон, тэгээд чиний олсон хөрөнгө, наад унаад явж байгаа том жийп чинь зүгээр л нэг муу гялгар хог, бүгд хоосон за юу.

Гэхдээ Бурхантай хамт хүүхдүүддээ боловсрол олгоно гэснээ учиргүй шашны ном заах тухай бол биш шүү. Ялангуяа тангад хэл дээр. Бас тэр өвөг дээдсийн уламжлал энэ тэр, бас бус сонин содон гоц сурах арга, өөр юу юу ч билээтэй нийлүүлээд таг шинжлэх ухаанч мухар сүсгийн ном бол шог. За мэдэхгүй байж Нано техенлоог гэдэг чинь гээд бүлтрэлтэй нь биш. Гэхдээ бас тэр өндөр технологийн мэдлэгээрээ шинэ Вавилоныг босгох бол бас биш... Юу ч хийсэн болно л доо, гэхдээ яаж гэдгийг нь тэнд, болоог гээчийнхээ баруун дээд өнцөгт бичицэн байгаа.

Удахгүй нэг хүний номыг хуулж сонирхуулнаа. ... их гоё ном байгаан. Тэгээд дараа нь би "цогцоор" бүлтэрнэ.

Эцэст нь, Бурхан хүнийг, хэлийг, хилийг тогтоосон нь учиртай. -Энд нэг Бурханы Монгол гэдэг улс байх гээд байгаан. Хүн нэг бүр нь өөр өөрийн үүрэгтэй, бүгдээрээ нийлж байж Бурханы юу хий гэснийг хийх ёстой юм гэнэ. Тэгээгүй бол Манж шиг алга болгочихож бол болох л доо. Алга болгоогүйн шалтгаан нь маниусаар дахиж нэг ажил хийлгэх гээд байгаан. Гэхдээ тэр ажилд нь жишээ нь мань бол зүгээр нэг хог шүүрдэх маягаар оролцох ёстой юм. Ганц хүн хог шүүрдсээр байгаад Бурханы дэлхийд сонордуулах гэсэн хүслийг бол дөнгөхгүй л байх. Чимид гуай хэлсэн үгийг дахиад сануулчий. Ганцаараа хуулийг учиргүй сайн мөрдлөө гээд энэ монголын нийгэм гялтайхгүй ээ гэж... Бурхан өөрийнхөө ажилд чамаар юу хийлгэхийг надаар дамжуулж биш ганцхан чамд өөрт чинь л хэлнэ гэнээ. Тэгэхээр чи өөрөө яах ёстойг Бурханаас асуун асуутал би тэнэг царайлаад хогоо шүүрдээд зогч байхаас яадгийн. Гэхдээ Бурхан надаар чамаас болж шал дэмий хог шүүрдүүлэхгүйгээ бас мэднэ гэсэн...

Айлгаж байгаа юм шиг болчвуу даа. Айсны хэрэггүй ээ, Харин юу тарьсан нь түүнийгээ хураана гэсэн шүү. Хоосон хог хураах уу, жинхэнэ эрдэнэ хураах уу гэдгээ сонгохын. Яагаад гэвэл 2 эзэнд зэрэг үйлчилдэггүй гэнээ. Хог хураангаа эрдэнэ хураана гэж бол байхгүй, Бурхан чамд нэг л сав өгсөн, хайраар, шуналаар, юугаар ч дүүргэсэн чиний л хэрэг. Эцэст нь тэрнийгээ л ууна. Хамгийн сүүлд шүү. Дүүргэснийгээ амсаж үзчихээд онцгүй бол асгаад дахиад... гэж бол байхгүй. Тиймээс бэлд хүү минь. Маргааш ч юм бил үү. Бас асуу. Яах гэж энд байгаагаа.

За сайхан чалчлаа. Бурхан та нарыг ивээг. Намайг бол аль хэдийн ивээлдээ авцан, атаархсан ч болно.